Druk nr 1827 Warszawa, 25 marca 2009 r. SEJM RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ VI kadencja Prezes Rady Ministrów RM 10-40-09 Pan Bronis!aw Komorowski Marsza!ek Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej
Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 2 kwietnia 1997 r. przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt ustawy
- o zmianie ustawy o autostradach p!atnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, ustawy o Funduszu Kolejowym, ustawy o dochodach jednostek samorz"du terytorialnego oraz ustawy o transporcie kolejowym. W za!"czeniu przedstawiam tak#e opini$ proponowanych regulacji z prawem Unii Europejskiej.
dotycz"c"
zgodno%ci
Ponadto uprzejmie informuj$, #e do prezentowania stanowiska Rz"du w tej sprawie w toku prac parlamentarnych zosta! upowa#niony Minister Infrastruktury.
(-) Donald Tusk
Projekt USTAWA
z dnia
o zmianie ustawy o autostradach p!atnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, ustawy o Funduszu Kolejowym, ustawy o dochodach jednostek samorz"du terytorialnego oraz ustawy o transporcie kolejowym
Art. 1. W ustawie z dnia 27 pa&dziernika 1994 r. o autostradach p!atnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym (Dz. U. z 2004 r. Nr 256, poz. 2571, z pó&n. zm. 1) ) art. 37i otrzymuje brzmienie: „Art. 37i. 1. Op!ata paliwowa stanowi przychód Krajowego Funduszu Drogowego i Funduszu Kolejowego, o którym mowa w ustawie z dnia 16 grudnia 2005 r. o Funduszu Kolejowym (Dz. U. z 2006 r. Nr 12, poz. 61), z tym #e kwota stanowi"ca 80 % op!aty paliwowej stanowi przychód Krajowego Funduszu Drogowego, a kwota stanowi"ca 20 % tej op!aty – przychód Funduszu Kolejowego, z zastrze#eniem ust. 2 i 3. 2. W 2009 r. przychód Funduszu Kolejowego stanowi kwota, o której mowa w ust. 1, powi$kszona o kwot$ 200 mln z!, o któr" pomniejsza si$ przychód z op!aty paliwowej Krajowego Funduszu Drogowego w danym roku. Kwota ta zostanie przekazana przez Bank Gospodarstwa Krajowego z bie#"cych wp!ywów z op!aty paliwowej na rachunek Funduszu Kolejowego do dnia 15 grudnia 2009 r. 3. W latach 2010-2015 przychód Funduszu Kolejowego stanowi kwota, o której mowa w ust. 1, powi$kszona corocznie o kwot$ 100 mln z!, o któr" pomniejsza si$ przychód z op!aty paliwowej Krajowego Funduszu Drogowego w danym roku. 4. Sposób i terminy przekazania kwoty 200 mln z!, o której mowa w ust. 2, oraz kwoty 100 mln z!, o której mowa w ust. 3, okre%lone zostan"
w umowie, o której mowa w art. 12 ustawy z dnia 16 grudnia 2005 r. o Funduszu Kolejowym.”.
Art. 2. W ustawie z dnia 16 grudnia 2005 r. o Funduszu Kolejowym (Dz. U. z 2006 r. Nr 12, poz. 61) wprowadza si$ nast$puj"ce zmiany: 1) w art. 3: a) uchyla si$ ust. 2, b) dodaje si$ ust. 4 – 6 w brzmieniu: „4. 'rodki Funduszu w latach 2009 – 2015 przeznacza si$ na finansowanie lub wspó!finansowanie przez samorz"dy województw, zwane dalej „województwami”, wydatków w zakresie zakupu, modernizacji oraz napraw pojazdów kolejowych przeznaczonych do przewozów pasa#erskich wykonywanych na podstawie umowy o %wiadczenie us!ug publicznych, o której mowa w art. 4 pkt 19 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94, z pó&n. zm. 2) ). 5. Wielko%( %rodków, o których mowa w ust. 4,
w
danym roku
bud#etowym wynosi 100 mln z!, z zastrze#eniem ust. 6. 'rodki te województwa otrzymuj" w cz$%ciach równych. 6. W roku 2009 wielko%( %rodków na cele okre%lone w ust. 4 wynosi 200 mln z!.”;
2) w art. 5 dotychczasow" tre%( oznacza si$ jako ust. 1 i dodaje si$ ust. 2 i 3 w brzmieniu: „2. W 2009 r. %rodki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, powi$ksza si$ o kwot$ 200 mln z!, przekazan" przez Bank Gospodarstwa Krajowego z bie#"cych wp!ywów z op!aty paliwowej. 3. W latach 2010 – 2015 %rodki, o których mowa w ust. 1 pkt 1, powi$ksza si$ corocznie o kwot$ 100 mln z!, przekazywan" przez Bank Gospodarstwa Krajowego z bie#"cych wp!ywów z op!aty paliwowej.”;
2
3) po art. 5 dodaje si$ art. 5a w brzmieniu: „Art. 5a. Sposób i terminy przekazywania kwoty 200 mln z!, o której mowa w art. 5 ust. 2, oraz kwoty 100 mln z!, o której mowa w art. 5 ust. 3, okre%lone zostan" w umowie, o której mowa w art. 12.”;
4) w art. 9: a) w ust. 2: – uchyla si$ pkt 4, – dodaje si$ pkt 5 w brzmieniu: „5) przewidywan" wysoko%( finansowania lub wspó!finansowania zakupu, modernizacji oraz naprawy pojazdów kolejowych przeznaczonych do przewozów
pasa#erskich
wykonywanych
na
podstawie
umowy
o %wiadczenie us!ug publicznych, w podziale na lata i województwa.”, b) uchyla si$ ust. 4, c) dodaje si$ ust. 5 – 7 w brzmieniu: „5. Minister w!a%ciwy do spraw transportu mo#e dokona( przesuni$( %rodków pomi$dzy zadaniami, o których mowa w ust. 2 pkt 2, w ramach limitu %rodków okre%lonego w Programie na te zadania, z zastrze#eniem ust. 6. O dokonanych przesuni$ciach minister w!a%ciwy do spraw transportu informuje Rad$ Ministrów oraz Bank Gospodarstwa Krajowego w terminie 14 dni od dnia dokonania przesuni$cia. 6. Przesuni$cie %rodków, które powoduje zwi$kszenie wydatków na okre%lone zadanie, nie mo#e by( wi$ksze ni# 20 % warto%ci kosztorysowej tego zadania. 7. Czynno%ci, o których mowa w ust. 5 i 6, nie wymagaj" zatwierdzenia zmiany Programu przez Rad$ Ministrów.”;
5) art. 11 otrzymuje brzmienie:
3
„Art. 11. Bank Gospodarstwa Krajowego, na wniosek ministra w!a%ciwego do spraw transportu, dokonuje wyp!at ze %rodków Funduszu na rzecz zarz"dców infrastruktury w wysoko%ci i terminach wynikaj"cych z umów, o których mowa w art. 10, oraz na rzecz województw zgodnie z ustaleniami Programu dokonanymi na podstawie art. 9 ust. 2 pkt 5.”;
6) po art. 11 dodaje si$ art. 11a w brzmieniu: „Art. 11a. 1. Minister w!a%ciwy do spraw transportu informuje pisemnie województwa, jakie %rodki Funduszu przeznaczy na zadania, o których mowa w art. 3 ust. 4, w danym roku bud#etowym do dnia 31 lipca roku poprzedzaj"cego dany rok bud#etowy. 2. Województwa, na podstawie informacji, o której mowa w ust. 1, przedk!adaj" corocznie, do dnia 30 sierpnia roku poprzedzaj"cego dany rok bud#etowy,
ministrowi
w!a%ciwemu
do
spraw
transportu
projekty
planów rzeczowo-finansowych wydatkowania %rodków, o których mowa w ust. 1. W projekcie planu rzeczowo-finansowego ujmuje si$ wy!"cznie zadania
okre%lone
przez
zarz"d
województwa
w
drodze
uchwa!y,
przedk!adanej !"cznie z projektem planu. 3. Minister w!a%ciwy do spraw transportu zg!asza zastrze#enia, je#eli %rodki nie s" przeznaczane na cele, o których mowa w art. 3 ust. 4, w terminie 30 dni od dnia z!o#enia projektów planów, o których mowa w ust. 2. 4. Województwa przedk!adaj" ministrowi w!a%ciwemu do spraw transportu plany rzeczowo-finansowe uwzgl$dniaj"ce zastrze#enia, o których mowa w ust. 3, w terminie do dnia 31 pa&dziernika roku poprzedzaj"cego dany rok bud#etowy. 5. W przypadku gdy województwo nie uwzgl$dni w planie rzeczowo-finansowym zastrze#e), o których mowa w ust. 3, minister w!a%ciwy do spraw transportu przyjmuje plan rzeczowo-finansowy z pomini$ciem zada) niezgodnych z celami okre%lonymi w art. 3 ust. 4, o czym informuje województwo w terminie do dnia 30 listopada roku poprzedzaj"cego dany rok bud#etowy.
4
6. 'rodki niewykorzystane przez województwa w danym roku bud#etowym mog" by( wykorzystane w latach nast$pnych, jednak#e nie pó&niej ni# w 2016 roku. 'rodki niewykorzystane do ko)ca 2016 roku podlegaj" zwrotowi na rachunek Funduszu Kolejowego. 7. Województwa sk!adaj" ministrowi w!a%ciwemu do spraw transportu oraz ministrowi
w!a%ciwemu
do
spraw
finansów
publicznych
coroczne
sprawozdanie z wydatkowania przyznanych w Programie %rodków, o których mowa w art. 9 ust. 2 pkt 5, w terminie do dnia 31 marca roku nast$pnego. 8. Niez!o#enie przez województwo sprawozdania w terminie okre%lonym w ust. 7, powoduje wstrzymanie wyp!aty %rodków z Funduszu do czasu jego przekazania.”.
Art. 3. W ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorz"du terytorialnego (Dz. U. z 2008 r. Nr 88, poz. 539 i Nr 220, poz. 1419 oraz z 2009 r. Nr 1, poz. 2) w art. 6 ust. 3 otrzymuje brzmienie: „3. Wysoko%( udzia!u we wp!ywach z podatku dochodowego od osób prawnych, od podatników tego podatku, posiadaj"cych siedzib$ na obszarze województwa, wynosi 14,75 %.”.
Art. 4. W ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94, z pó&n. zm.2)) w art. 4 pkt 19 otrzymuje brzmienie: „19) umowa o %wiadczenie us!ug publicznych – umow$, zawart" mi$dzy w!a%ciwym
organem
administracji
kolejowym, zawieraj"c" elementy
publicznej
a
przewo&nikiem
okre%lone w art. 4 rozporz"dzenia
(WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 pa&dziernika 2007 r. dotycz"cego us!ug publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasa#erskiego oraz uchylaj"cego rozporz"dzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 (Dz. Urz. UE L 315 z 3.12. 2007, str. 1);”.
5
Art. 5. 1. Minister w!a%ciwy do spraw transportu informuje pisemnie samorz"dy województw, jakie %rodki Funduszu, o których mowa w art. 3 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 2 niniejszej ustawy, przeznacza na rok 2009, w terminie 14 dni od dnia wej%cia w #ycie niniejszej ustawy. 2. Samorz"dy województw na podstawie informacji, o której mowa w ust. 1, przedk!adaj" ministrowi w!a%ciwemu do spraw transportu projekty planów rzeczowo-finansowych wydatkowania w 2009 roku %rodków, o których mowa w art. 3 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 2 niniejszej ustawy, w terminie 30 dni od dnia otrzymania informacji, o której mowa w ust. 1. 3. Minister w!a%ciwy do spraw transportu zg!asza zastrze#enia, je#eli %rodki nie s" przeznaczane na cele, o których mowa w art. 3 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 2 niniejszej ustawy, w terminie 14 dni od dnia z!o#enia projektów planów, o których mowa w ust. 2. 4. Samorz"dy województw przedk!adaj" ministrowi w!a%ciwemu do spraw transportu plany rzeczowo-finansowe uwzgl$dniaj"ce zastrze#enia, o których mowa w ust. 3, w terminie 14 dni od dnia otrzymania zastrze#e). 5. W przypadku gdy samorz"d województwa nie uwzgl$dni w planie rzeczowo-finansowym zastrze#e), o których mowa w ust. 3, minister w!a%ciwy do spraw transportu przyjmuje plan rzeczowo-finansowy z pomini$ciem zada) niezgodnych z celami okre%lonymi w art. 3 ust. 4 ustawy zmienianej w art. 2 niniejszej ustawy, o czym niezw!ocznie informuje województwo.
Art. 6. 1. W celu wyliczenia dla województw cz$%ci wyrównawczej subwencji ogólnej oraz wp!at okre%lonych odpowiednio w art. 24 ust. 1 i art. 31 ustawy zmienianej w art. 3 niniejszej ustawy przyjmuje si$ dochody podatkowe województwa, o których mowa w art. 24 ust. 3 ustawy zmienianej w art. 3 niniejszej ustawy: 1) na 2010 rok – wykazane w sprawozdaniach sporz"dzonych za 2008 r., 2) na 2011 rok – wykazane w sprawozdaniach sporz"dzonych za 2009 r. – na podstawie odr$bnych przepisów, z zastrze#eniem ust. 2.
6
2. Dochody z tytu!u udzia!u we wp!ywach z podatku dochodowego od osób prawnych zwi$ksza si$ do kwoty wynikaj"cej ze wska&nika udzia!u województw we wp!ywach z tego podatku w wysoko%ci 14,75 %.
Art. 7. Postanowienia umowy zawartej na podstawie art. 12 ustawy zmienianej w art. 2 niniejszej ustawy powinny zosta( dostosowane do zmian wynikaj"cych z przepisów art. 3 ust. 4 – 6, art. 5 ust. 2 i ust. 3, art. 5a, art. 9 ust. 2 pkt 5 i ust. 5, art. 11 oraz art. 11a ust. 6 ustawy zmienianej w art. 2 niniejszej ustawy, w brzmieniu nadanym niniejsz" ustaw", w terminie 30 dni od dnia wej%cia w #ycie niniejszej ustawy.
Art. 8. Ustawa wchodzi w #ycie po up!ywie 14 dni od og!oszenia z wyj"tkiem: 1) art. 3, który wchodzi w #ycie z dniem 1 stycznia 2010 r.; 2) art. 4, który wchodzi w #ycie z dniem 3 grudnia 2009 r.
1)
2)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta!y og!oszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 273, poz. 2703, z 2005 r. Nr 155, poz. 1297 i Nr 172, poz. 1440, z 2006 r. Nr 12, poz. 61, z 2007 r. Nr 23, poz. 136 i Nr 99, poz. 666, z 2008 r. Nr 218, poz. 1391 oraz z 2009 r. Nr 3, poz. 11 i Nr 19, poz. 101. Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta!y og!oszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 176, poz. 1238 i Nr 191, poz. 1374, z 2008 r. Nr 59, poz. 359, Nr 144, poz. 902, Nr 206, poz. 1289 i Nr 227, poz. 1505 oraz z 2009 r. Nr 1, poz. 3, Nr 18, poz. 97 i Nr 19, poz. 100.
03/19-kt
7
UZASADNIENIE
Podstawowym celem projektowanych w niniejszej ustawie zmian jest poprawa
standardu
obs!ugi
pasa#erów
w
przewozach
regionalnych
wykonywanych w ramach umowy o %wiadczenie us!ug publicznych. Powy#sze zmiany s" równie# wykonaniem uchwa!y nr 256/2008 Rady Ministrów z dnia
2
grudnia 2008 r. w sprawie finansowania regionalnych kolejowych przewozów pasa#erskich. Jednym z instrumentów tych zmian jest pomoc finansowa z Funduszu Kolejowego, stanowi"cego przychód z op!aty paliwowej, w zakresie zakupu, modernizacji i naprawy pasa#erskich pojazdów kolejowych postulowana przez samorz"dy województw. Projektowane przepisy tworz" podstawy prawne i tryb okresowej pomocy dla samorz"dów województw w latach 2009 – 2015. *"czna pomoc roczna dla samorz"dów województw wynosi!aby 100 mln z!, za wyj"tkiem roku 2009, kiedy pomoc wynios!aby 200 mln z!. Ma to zwi"zek z usamorz"dowieniem spó!ki PKP Przewozy Regionalne Sp. z o. o. 'rodki, o których mowa w projekcie ustawy, mog" zosta( przeznaczone na
cele inwestycyjne (zakup
i modernizacja) jak i operacyjne (naprawy) dotycz"ce pojazdów kolejowych. W celu
kontroli
wydatkowania
%rodków
Funduszu
Kolejowego
przez
województwa proponuje si$, #eby województwa sk!ada!y do ministra w!a%ciwego do spraw transportu projekty planów rzeczowo-finansowych oraz do ministra w!a%ciwego do spraw transportu i ministra w!a%ciwego do spraw finansów publicznych sprawozdania z realizacji tych planów. Projekt ustawy dokonuje zmian w ustawie z dnia 27 pa&dziernika 1994 r. o autostradach p!atnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym, ustawie z dnia 16 grudnia 2005 r. o Funduszu Kolejowym, ustawie z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorz"du terytorialnego oraz w ustawie z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym. W ustawie o autostradach p!atnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowym zmienia si$ dotychczasowy podzia! przychodów z op!aty paliwowej, pomniejszaj"c przychody Krajowego Funduszu Drogowego w roku 2009 o kwot$ 200 mln z!, a w latach 2010 – 2015 corocznie o kwot$ 100 mln z! na rzecz Funduszu Kolejowego (art. 1 projektu ustawy).
Przepisy art. 1 stanowi" rozwi"zanie, które b$dzie obowi"zywa!o w latach 2009 – 2015. Po tym okresie nast"pi powrót do obecnie obowi"zuj"cej proporcji podzia!u op!aty paliwowej pomi$dzy Krajowy Fundusz Drogowy i Fundusz Kolejowy, tzn. kwota stanowi"ca 80 % wp!ywów z op!aty paliwowej b$dzie zasila!a KFD, a kwota w wysoko%ci 20 % wp!ywów z tej op!aty – FK. Zwi$kszenie przychodu z op!aty paliwowej o 200 mln z! w roku 2009 i w nast$pnych latach do 2015 r. o 100 mln z! dla Funduszu Kolejowego ma na celu przeznaczenie tych %rodków na finansowanie lub wspó!finansowanie wydatków w zakresie zakupu, modernizacji oraz naprawy pojazdów kolejowych przeznaczonych do przewozów pasa#erskich wykonywanych na podstawie umowy o %wiadczenie us!ug publicznych (art. 2 pkt 1 projektu ustawy). 'rodki te samorz"dy województw otrzymaj" w równych cz$%ciach. Dla roku 2009 ustalono inny podzia! przychodów z op!aty paliwowej, niezale#nie od dnia wej%cia w #ycie niniejszej ustawy. Przychody Krajowego Funduszu Drogowego zostan" pomniejszone o kwot$ 200 mln z!, a Funduszu Kolejowego powi$kszone o t$ kwot$. Jest to zwi"zane z konieczno%ci" przekazania w 2009 r. województwom kwoty 200 mln z!. Nale#y bra( pod uwag$, i# zastosowanie tego przepisu nie b$dzie mo#liwe w odniesieniu do %rodków z op!aty
paliwowej,
które
zostan"
podzielone
i
wydatkowane
zgodnie
z przepisami obowi"zuj"cymi do dnia wej%cia w #ycie projektowanej ustawy. 'rodki z op!aty paliwowej przekazane na rachunek Krajowego Funduszu Drogowego s" na bie#"co wydatkowane na cele ustawowe i nie podlegaj" kumulowaniu. W zwi"zku z powy#szym kwota 200 mln z! zostanie przekazana przez Bank Gospodarstwa Krajowego na rachunek Funduszu Kolejowego z bie#"cych wp!ywów z op!aty paliwowej w okresie od dnia wej%cia w #ycie niniejszej ustawy do dnia 15 grudnia 2009 r. Zmiany w art. 2 w pkt 2, 3, 4 lit. a, 5 i 6, dotycz"ce ustawy o Funduszu Kolejowym, maj" charakter legislacyjny i wynikaj" z poszerzenia przeznaczenia %rodków Funduszu Kolejowego równie# na zakup, modernizacj$ i naprawy pojazdów kolejowych do przewozów pasa#erskich.
2
W art. 2 pkt 4 lit. b znosi si$ obowi"zek publikowania Programu rzeczowo-finansowego wykorzystania Funduszu Kolejowego w Dzienniku Urz$dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. W art. 2 pkt 4 lit. c natomiast wprowadza si$ zmian$ polegaj"c" na dodaniu w art. 9 przepisów ust. 5, 6 i 7, stwarzaj"c" ministrowi w!a%ciwemu do spraw transportu mo#liwo%( dokonywania przesuni$( %rodków pomi$dzy zadaniami
inwestycyjnymi
uj$tymi
w
Programie
rzeczowo-finansowym
wykorzystania %rodków Funduszu (Program jest zatwierdzany uchwa!" Rady Ministrów) w ramach limitu %rodków okre%lonego na te zadnia. Zmiana ta wynika z dotychczasowych trzyletnich do%wiadcze) w funkcjonowaniu i wydatkowaniu %rodków z Funduszu Kolejowego i ma na celu usprawnienie zarz"dzania %rodkami Funduszu przeznaczonymi na dofinansowanie inwestycji przez ministra w!a%ciwego do spraw transportu. Projektowane przepisy pozwalaj" na dokonywanie w miar$ potrzeb korekty Programu w cz$%ci dotycz"cej zada) inwestycyjnych bez konieczno%ci przeprowadzania ka#dorazowo d!ugotrwa!ego procesu legislacyjnego, maj"cego na celu zmian$ za!"cznika do uchwa!y podj$tej przez Rad$ Ministrów. Uprawnienie ministra w!a%ciwego do spraw transportu do dokonywania korekty Programu w tym zakresie uzasadniaj" nast$puj"ce przyczyny. Z Funduszu Kolejowego dofinansowywane s" g!ównie zadania inwestycyjne w infrastrukturze kolejowej, których wykonawców zarz"dcy infrastruktury wybieraj" w drodze przetargów publicznych zgodnie z przepisami o zamówieniach publicznych. Ceny ofert wykonawców ró#ni" si$ cz$sto od warto%ci kosztorysowych okre%lonych na poszczególne zadania w Programie. Wynika to g!ównie ze wzrostu cen materia!ów budowlanych oraz cen us!ug na rynku wykonawców, chocia# w niektórych przypadkach w przetargach uzyskuje si$ tak#e ceny ni#sze ni# zaplanowane warto%ci zada). Ze wzgl$du na fakt, i# Program zawiera kilkadziesi"t zada) infrastrukturalnych, dokonywanie jego korekty w ka#dym uzasadnionym przypadku w drodze uchwa!y Rady Ministrów wymaga!oby przeprowadzania d!ugotrwa!ego procesu legislacyjnego, co nie ma uzasadnienia merytorycznego. W interesie beneficjentów %rodków Funduszu Kolejowego, szczególnie zarz"dców infrastruktury, jak i w interesie ogólnospo!ecznym, jest maksymalne i efektywne wykorzystywanie %rodków z Funduszu umo#liwiaj"cych 3
finansowanie modernizacji linii kolejowych. Aby ograniczy( dowolno%( dokonywanych
przesuni$( %rodków, zwi$kszanie limitu na dane zadanie
inwestycyjne nie mo#e by( wi$ksze ni# 20 % warto%ci kosztorysowej tego zadania (art. 9 ust. 6). Proponowany 20-procentowy poziom wzrostu warto%ci kosztorysowej zwi"zany jest z post$puj"cym wzrostem cen i us!ug w okresie funkcjonowania Funduszu Kolejowego oraz wynika z dotychczasowych do%wiadcze) dotycz"cych warto%ci ofert sk!adanych przez wykonawców zarz"dcom infrastruktury w stosunku do szacowanej warto%ci kosztorysowej zada) inwestycyjnych. W zwi"zku z tym, i# minister w!a%ciwy do spraw transportu nadzoruje i jednocze%nie ponosi odpowiedzialno%( za funkcjonowanie Funduszu, uzasadnione jest, aby móg! samodzielnie podejmowa( dzia!ania maj"ce na celu maksymalne i efektywne jego wykorzystywanie. Jednocze%nie zobowi"zuje si$ ministra w!a%ciwego do spraw transportu do informowania Rady Ministrów i Banku Gospodarstwa Krajowego o dokonanych przesuni$ciach w terminie 14 dni. W art. 2 w pkt 5 projektu ustawy wprowadzono zmian$ w art. 11 ustawy o Funduszu Kolejowym, która jest konsekwencj" zmian zawartych w pkt 1 i pkt 4 lit. a. W art. 2 pkt
6 projektu ustawy dodaje si$ w ustawie o Funduszu
Kolejowym art. 11a, który okre%la procedur$ przyznawania %rodków samorz"dom województw i ich wydatkowania. W szczególno%ci przepisy okre%laj" terminy: – informowania o wysoko%ci %rodków, jakie w danym roku zostan" przyznane województwom, – sk!adania projektów planów rzeczowo-finansowych wydatkowania %rodków, a nast$pnie docelowych planów, – sk!adania sprawozda) z wydatkowania %rodków. W art. 11a ust. 3 nadano ministrowi w!a%ciwemu do spraw transportu prawo zg!oszenia zastrze#e) do przedk!adanych przez województwa projektów planów rzeczowo-finansowych wydatkowania %rodków, je%li planuje si$ przeznaczenie %rodków na inne cele ni# okre%lone w ustawie. W zwi"zku z tym nie przewidziano mo#liwo%ci odwo!ania od zg!oszonych zastrze#e). Mo#liwo%(
4
zg!oszenia zastrze#e) ograniczono tylko i wy!"cznie do przypadków, w których przeznaczenie %rodków jest niezgodne z celem ustawowym. Województwa maj" obowi"zek uwzgl$dnienia zastrze#e) zg!oszonych przez ministra w!a%ciwego do spraw transportu. Je%li nie uwzgl$dni", minister przyjmuje plan rzeczowo-finansowy z pomini$ciem zada) niezgodnych z celami ustawowymi. 'rodki Funduszu musz" zosta( wykorzystane do ko)ca 2016 r. Je%li nie zostan" wykorzystane, podlegaj" zwrotowi na rachunek Funduszu Kolejowego. W art. 11a ust. 8 przewidziano sankcj$ dla województw, je%li nie z!o#" w ustawowym terminie sprawozda) z wydatkowania %rodków. Jest to wstrzymanie wyp!aty %rodków z Funduszu do czasu przekazania tego dokumentu. Art. 3 dotycz"cy ustawy z dnia 13 listopada 2003 r. o dochodach jednostek samorz"du terytorialnego jest wykonaniem uchwa!y nr 256/2008 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie finansowania regionalnych kolejowych przewozów pasa#erskich, w której Rada Ministrów zobowi"za!a si$ do podwy#szenia od 2010 roku udzia!u województw w podatku dochodowym od osób prawnych (CIT) o 0,75 punktu procentowego tj. z 14 % do 14,75 % w odniesieniu do obecnego systemu naliczania podatku. Projektowana w art. 4 zmiana ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym polega na zmianie definicji „umowy o %wiadczenie us!ug publicznych” i zwi"zana jest z wej%ciem w #ycie w dniu 3 grudnia 2009 r. rozporz"dzenia (WE) nr 1370/2007 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 23 pa&dziernika 2007 r. dotycz"cego us!ug publicznych w zakresie kolejowego i drogowego transportu pasa#erskiego oraz uchylaj"cego rozporz"dzenia Rady (EWG) nr 1191/69 i (EWG) nr 1107/70 (Dz. Urz. UE L 315 z 3.12. 2007, str. 1). Art. 5 projektu ustawy zawiera przepisy przej%ciowe okre%laj"ce w roku 2009 terminy: – informowania o wysoko%ci %rodków, jakie zostan" przyznane województwom, – sk!adania projektów planów rzeczowo-finansowych wydatkowania %rodków. Zaproponowane nowe przepisy art. 6 zwi"zane s" z mechanizmem ustalania subwencji ogólnej i wp!at województw do bud#etu pa)stwa 5
i uwzgl$dniaj" konieczno%( skorygowania zasad naliczania subwencji od 2010 r., tj. od daty naliczania nowego wska&nika udzia!u. Nale#y zauwa#y(, i# podwy#szenie udzia!u województw we wp!ywach z podatku dochodowego od osób prawnych oznacza jednocze%nie zwi$kszenie wydatków bud#etu pa)stwa z tytu!u cz$%ci wyrównawczej subwencji ogólnej dla województw. W zwi"zku ze zmianami wprowadzanymi niniejsz" ustaw" do ustawy o Funduszu Kolejowym w art. 7 zobowi"zuje si$ ministra w!a%ciwego do spraw transportu oraz Bank Gospodarstwa Krajowego do uwzgl$dnienia tych zmian w tre%ci umowy zawieranej na podstawie art.12 ustawy o Funduszu Kolejowym. Projekt ustawy nie zawiera przepisów technicznych w rozumieniu rozporz"dzenia Rady Ministrów z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm i aktów prawnych (Dz. U. Nr 239, poz. 2039, z pó&n. zm.), w zwi"zku z tym nie wymaga notyfikacji. Projekt ustawy zgodnie z art. 5 ustawy z dnia 7 lipca 2005 r. o dzia!alno%ci lobbingowej w procesie stanowienia prawa (Dz. U. Nr 169, poz. 1414) zosta! udost$pniony w Biuletynie Informacji Publicznej Ministerstwa Infrastruktury z dniem wys!ania projektu do uzgodnie) mi$dzyresortowych. +aden podmiot nie zg!osi! udzia!u w pracach nad projektem ustawy w tym trybie. Projekt ustawy zosta! przekazany Komisji Wspólnej Rz"du i Samorz"du Terytorialnego w celu wydania opinii. Komisja w dniu 25 lutego 2009 r. wyda!a pozytywn" opini$, zastrzegaj"c jednocze%nie, i# projekt ustawy mo#e zosta( przekazany do dalszych prac po ostatecznym uzgodnieniu przez Ministra Infrastruktury z samorz"dami województw przepisu dotycz"cego podzia!u %rodków pomi$dzy województwa w równych cz$%ciach. Zwi"zek Województw pozytywnie zaopiniowa! ten sposób podzia!u %rodków Funduszu pomi$dzy województwa. Przedmiotowy projekt
ustawy jest zgodny z regulacjami Unii
Europejskiej. W zwi"zku z tym, i# %rodki z Funduszu Kolejowego b$d" przekazywane bezpo%rednio samorz"dom województw, nie ma uzasadnienia do analizowania proponowanych rozwi"za) w kontek%cie przepisów dotycz"cych pomocy publicznej. 6
OCENA SKUTKÓW REGULACJI
I. Podmioty, na które oddzia!uje ustawa Projekt ustawy kierowany jest do s" samorz"dów województw, które na podstawie wprowadzanych przepisów uzyskaj" w latach 2009 – 2015 dodatkowe poza dochodami w!asnymi, &ród!o finansowania pojazdów kolejowych (zakupy, modernizacja, naprawy pojazdów kolejowych) wykorzystywanych do wykonywania regionalnych przewozów pasa#erskich. Zgodnie z art. 40 ustawy z dnia 28 marca 2003 r. o transporcie kolejowym (Dz. U. z 2007 r. Nr 16, poz. 94, z pó&n. zm.) organizowanie i dotowanie regionalnych przewozów osób wykonywanych na podstawie umowy o %wiadczenie us!ug publicznych oraz nabywanie kolejowych pojazdów szynowych nale#y do zada) w!asnych samorz"du województwa. Ponadto projekt ustawy kierowany jest do Banku Gospodarstwa Krajowego, który gromadzi %rodki finansowe na rachunku Funduszu Kolejowego oraz b$dzie je przekazywa! do samorz"dów województw. Po%rednio natomiast wp!yw projektowanej ustawy b$dzie odczuwalny dla pasa#erów, którzy dzi$ki inwestycjom i modernizacji pojazdów kolejowych b$d" mogli korzysta( z lepszej jako%ci us!ug przewozowych. Efektem inwestycji taborowych oraz napraw i modernizacji pojazdów kolejowych pozostaj"cych w eksploatacji b$dzie znacz"ca poprawa warunków podró#owania i wzrost bezpiecze)stwa, a tak#e skrócenie czasu podró#y. Powinno to stanowi( zach$t$ dla podró#nych do wykorzystywania kolei jako %rodka transportu.
II. Konsultacje spo!eczne Projekt ustawy w ramach konsultacji spo!ecznych zosta! przes!any do Zwi"zku Województw RP, które s" g!ównym jej beneficjentem, oraz do Banku Gospodarstwa Krajowego, który b$dzie przekazywa! %rodki z Funduszu samorz"dom województw. W ramach konsultacji do przedmiotowego projektu samorz"dy województw zg!osi!y szereg uwag.
7
Stanowisko Ministerstwa Infrastruktury odno%nie mo#liwo%ci ich uwzgl$dnienia zosta!o zaprezentowane w dniu 16 lutego 2009 r. na posiedzeniu Zespo!u ds. Infrastruktury, Rozwoju Lokalnego, Polityki Regionalnej oraz 'rodowiska Komisji Wspólnej Rz"du i Samorz"du Terytorialnego. Z reprezentantami Zwi"zku Województw RP uzgodniono, i# uwzgl$dnione zostan" uwagi zg!oszone do art. 2 pkt 1 lit. b projektu ustawy zawieraj"cego zmiany w art. 3 ustawy o Funduszu Kolejowym, które s" zgodne z zapisami § 3 ust. 1 uchwa!y nr 256/2008 Rady Ministrów z dnia 2 grudnia 2008 r. w sprawie finansowania regionalnych kolejowych przewozów pasa#erskich. W dniu 19 lutego br. do Zwi"zku Województw RP dodatkowo zosta!o skierowane pismo wyja%niaj"ce. Bank Gospodarstwa Krajowego zg!osi! uwagi, które uwzgl$dniono w projekcie ustawy.
III. Wp!yw na sektor finansów publicznych, w tym na bud#et pa)stwa i bud#ety jednostek samorz"du terytorialnego Wej%cie w #ycie ustawy spowoduje zwi$kszenie udzia!ów województw we wp!ywach z podatku dochodowego od osób prawnych z 14 % do 14,75 %. Na podstawie prognozy przedstawionej w Aktualizacji Programu Konwergencji z grudnia 2008 r. mo#na zauwa#y(, #e podwy#szenie udzia!u województw w podatku dochodowym od osób prawnych o 0,75 punktu procentowego (z 14 % do 14,75 %) b$dzie skutkowa!o w 2010 roku zmniejszeniem dochodów bud#etu pa)stwa o ok. 0,3 mld z! i zwi$kszeniem dochodów jednostek samorz"du terytorialnego o t$ sam" kwot$. Dodatkowo wzrosn" wydatki bud#etu pa)stwa przeznaczone na cz$%( wyrównawcz" subwencji ogólnej dla województw – w warunkach 2009 r. – o kwot$ ok. 56,4 mln z!. O tak" te# kwot$ zwi$ksz" si$ roczne dochody województw z tytu!u cz$%ci wyrównawczej subwencji ogólnej. Zmiana dotycz"ca ustawy o Funduszu Kolejowym powoduje jedynie zmian$ alokowania %rodków uzyskiwanych z op!aty paliwowej, a zatem nie poci"ga za sob" skutków finansowych dla bud#etu pa)stwa. Wp!ywy z op!aty paliwowej na rachunek Funduszu nie stanowi" wp!ywów bud#etowych. Regulacja nie spowoduje równie# dodatkowych obci"#e) fiskalnych dla podatników. 8
Natomiast zmniejszenie wp!ywów z op!aty paliwowej dla Krajowego Funduszu Drogowego (KFD), o 100 mln z! rocznie. W roku 2009 uszczuplenie to b$dzie wynosi!o 200 mln z!. *"cznie w latach 2009 – 2015 b$dzie to kwota 800,0 mln z!. Zgodnie z przygotowan" przez Bank Gospodarstwa Krajowego prognoz" wp!ywy z 20 % op!aty paliwowej do Funduszu Kolejowego w latach
2009 – 2015,
powi$kszone o 200 mln z! w roku 2009 i o 100 mln z! od 2010 roku b$d" nast$puj"ce:
2009 r.
2010 r.
2011 r.
2012 r.
2013 r.
w mln z! 2014 r. 2015 r.
Op!ata 1 941,50 1 989,00 2 030,00 2 080,00 2 129,00 2 179,00 2 241,50 Paliwowa Wp!ywy 388,30 397,80 406,00 416,00 425,80 435,80 448,30 do FK (20 %) Wp!ywy 588,30 497,80 506,00 516,00 525,80 535,80 548,30 do FK
Wp!ywy z op!aty paliwowej s" g!ównym i stabilnym &ród!em finansowania KFD. Zmiana wysoko%ci przychodów w tym zakresie b$dzie mia!a znacz"cy wp!yw na zdolno%( finansow" KFD w perspektywie do roku 2015. Obni#enie wp!ywów do KFD oznacza, i# zabraknie znacznych %rodków na realizacj$ zada), które b$d" musia!y znale&( finansowanie z innego &ród!a. Skutkiem tego b$dzie konieczno%( dokonania korekty w prognozach finansowych KFD, w Programie Budowy Dróg Krajowych na lata 2008 – 2012 w zakresie &róde! finansowania, oraz uwzgl$dnienia w rozporz"dzeniach Rady Ministrów w sprawie ustalenia programu rzeczowo-finansowego dla inwestycji drogowych realizowanych z wykorzystaniem KFD i zapewnienia innych %rodków/&róde! bud#etowych umo#liwiaj"cych realizacj$ za!o#onych przez Rad$ Ministrów zada) do roku 2012. Zatem projektowana ustawa b$dzie mia!a po%redni wp!yw na sektor finansów publicznych. IV. Wp!yw regulacji na rynek pracy
9
Projektowana ustawa nie b$dzie mia!a bezpo%redniego wp!ywu na rynek pracy. Mo#na jednak#e oczekiwa(, #e wp!yw na rynek pracy b$dzie zale#a! od ró#nicy mi$dzy ubytkiem miejsc pracy zwi"zanych z inwestycjami drogowymi a wzrostem zatrudnienia z tytu!u wprowadzanych zmian w sektorze kolejowym.
V. Wp!yw regulacji na konkurencyjno%( gospodarki i przedsi$biorczo%(, w tym na funkcjonowanie przedsi$biorstw Realizacja
zada)
z
dodatkowych
%rodków
z
Funduszu
Kolejowego
przewidzianych przedk!adanym projektem ustawy wp!ynie na popraw$ jako%ci us!ug przewozowych, a tym samym na wzrost konkurencyjno%ci transportu kolejowego wobec innych ga!$zi transportu.
VI. Wp!yw regulacji na sytuacj$ i rozwój regionów Projektowana ustawa nie b$dzie mia!a bezpo%redniego wp!ywu na
sytuacj$
i rozwój regionów. Natomiast po%rednio, poprzez popraw$ jako%ci kolejowych us!ug przewozowych, pozytywnie wp!ynie na atrakcyjno%( województw.
03/20-kt
10
. t-
rffi
.ul:
URz I}
KOMITETU TNTEGRACJI EUROPEJSKIEJ SEKRETARZ KOMITETU INTEGRACJI ET]ROPEJSKILI SEKRETARZ STANU Miko ajDowgi lewiu Mi"Mil$ q nguPn . Warszawani$ ^u,a 2009r.
Prn
Maciej Berek Sel rctarz Rai}y Minfutrów
z prawem Unii Europejskiej projektu lrt ;'yo zmianic ustawyo opinia o zgodno ci autostradachp afuychorflz o Krajowyn Fundustu Drogowym, ustaw o Fundusza Ko|ejowym,ustgwyo dochodachjednostek samorz duteryto alnqo'o az ustawyo *yra onana podstawieert. 9 pkt 3 w zwi zkuzart.f ust.1 pkt 2 transporciekolejot 5lm i ust.2 pkt 2r ustarvyz dnia 8 sierpnia1996r. o Komit cieIntegr cjiEuropejskiel(Dz. U. Nr 106,poz. 494,z pózn. zn.) plr'cz SekretarzaKomitetuIntegracjiEuropejskiej Mikolaja Dowgielewimt
SzanownyP nie Minis trze, w aui pku z przed o onymprojekt ftl ustawy o zmianie ustaw! o autostradach p atnych oraz o Krajowym Funduszu Drogowyr4 ustau yo Fwduszu Kolejowym, :ru,tawy 0 dochodachjednoslek samorz duterytorialnegooraz ustcwyo ftansporcieInlejowyn (pismo nr RM' 1G4049)' pozwalamsobie wyrazi nast puj c opini : Projelrt ustawyjest zgodnyz pnawemUnii Europejskiej. Zpow
Douorzsimoj wiadq$o i : c PanCezaryGrabarcryk Minist rInhasbd
anietn,